فیلم The Physician 2013

فیلم خوش‌ساخت و سرگرم‌کننده‌ای است، اما پر از اشتباهات تاریخی کوچک است که به‌راحتی قابل اصلاح بودند. فیلم‌های مربوط به قرون وسطی همیشه جذاب‌اند، به‌ویژه برای من که به این دوره تاریخی علاقه‌مندم و به‌عنوان تاریخ‌نگار روی آن تخصص دارم. متأسفانه، همان‌طور که اغلب پیش می‌آید، این فیلم هم پر از خطاهای تاریخی است. از منظر سرگرمی، فیلمنامه نسبتاً خوب کار شده: یتیمی انگلیسی که توسط یک...

فیلم خوش‌ساخت و سرگرم‌کننده‌ای است، اما پر از اشتباهات تاریخی کوچک است که به‌راحتی قابل اصلاح بودند. فیلم‌های مربوط به قرون وسطی همیشه جذاب‌اند، به‌ویژه برای من که به این دوره تاریخی علاقه‌مندم و به‌عنوان تاریخ‌نگار روی آن تخصص دارم. متأسفانه، همان‌طور که اغلب پیش می‌آید، این فیلم هم پر از خطاهای تاریخی است. از منظر سرگرمی، فیلمنامه نسبتاً خوب کار شده: یتیمی انگلیسی که توسط یک سلمانی دوره‌گرد بزرگ شده و آموزش دیده، شیفته پزشکی و توانایی درمان بیماری‌ها می‌شود. او آگاه است که دانشش اندک است و استادش هم کمتر از او می‌داند، و این آگاهی وقتی با پزشکان یهودی که هنرشان را از شرق آموخته‌اند هم‌زیستی می‌کند، روشن‌تر می‌شود. بنابراین تصمیم می‌گیرد خود را به‌صورت یک یهودی مبدل کند و به ایران سفر کند تا شاگرد طبیبی بزرگ به نام ابن‌سینا شود. برای آن‌هایی که نمی‌دانند، بخشی از فیلم بر پایه واقعیت و شخصیت‌های تاریخی است: ابن‌سینا واقعاً وجود داشته و با نام لاتینی اویسِنا در تاریخ پزشکی شناخته شده است. همچنین درست است که در حدود سال 1000 میلادی دانش علمی مسلمانان در مقایسه با مسیحیان پیشرفته‌تر بود و یهودیان که در تردد میان شرق و غرب راحت‌تر بودند، در زمینه علم و طب استعداد ویژه‌ای پیدا کردند که بعدها در غرب و در دوره‌هایی از مدارا دینی به کار گرفته شد. اما بسیاری از جزئیات فیلم منطقی نیستند: برای یک مسیحی کم‌سواد دشوار بود که بدون لو رفتن خود را به‌عنوان یهودی معرفی کند، و سفر از جزایر بریتانیا به قلب ایران هم آن‌قدر ساده نبود هرچند غیرممکن نبود. دیدن جشن با آتش‌بازی در میان ایرانیان سال 1000 هم غیرممکن است، چون این فناوری تنها حدود دویست سال بعد وارد آن فرهنگ شد. مفاهیم مدرن جادوگری و احضار ارواح هم از قرن سیزدهم به بعد شکل گرفته‌اند. کلیسا هم خودِ افراد را نمی‌سوزاند؛ متهم را کافر می‌خواند و تحویل دادگاه مدنی می‌داد که آن دادگاه ممکن بود حکم اعدام با سوزاندن صادر کند یا نکند. اشتباه بزرگ‌تر اشاره به شیوع طاعون خیارکی در پیش از قرن چهاردهم است، درحالی‌که این بیماری تاریخی در قرن چهاردهم ظاهر شد. هرچند شاهی وجود داشت و سلجوقیان نیز در آن دوره تهدیدی در منطقه بودند، اما متعبد شدن مسلمانان به‌صورت سجده در برابر شاه امری نبوده که مرسوم باشد. اشتباهات دیگری هم هست؛ مثلاً برج لندن که در پایان فیلم نمایش داده می‌شود، صد سال بعد ساخته شد و تا دست‌کم قرن شانزدهم شکل کنونی‌اش را نداشت. با این همه، فیلم با وجود این اشکالات ارزش دیدن را دارد؛ باید توجه داشت که این یک مستند نیست و همه چیز دقیقاً همان‌طور که نشان داده شده، نبوده است. تام پین در نقش اصلی خوب ظاهر شده و بازی قابل‌اعتنایی ارائه می‌دهد، هرچند گهگاه زیر سایه بازی‌های تأثیرگذار و کاریزماتیک بازیگرانی مثل استلان اسکارسگارد و بن کینگزلی قرار می‌گیرد؛ این دو بازیگر در اوج توان‌اند و اجراهای متعهدانه و جذابی ارائه می‌کنند. اما ریگبی هم عملکرد خوبی دارد، هرچند نقش نسبتاً کمی برای او در نظر گرفته شده است. از نظر فنی فیلم تصویربرداری، صحنه‌آرایی و طراحی لباس‌های خوبی دارد؛ هرچند از منظر تاریخی دقیق نیستند، اما از نظر بصری پسندیده‌اند. جلوه‌های ویژه کامپیوتری قابل قبول‌اند و عملکرد خوبی دارند اگرچه بسیار واقع‌گرایانه نیستند. موسیقی متن چندان من را قانع نکرد، اما جلوه‌های صوتی و تصویری مناسب‌اند. ریتم فیلم نیز خوب است و با وجود طولانی بودن، زمان به‌سرعت می‌گذرد.