فیلم Ed Wood 1994

ادای دینی صادقانه به مرد و آثارش؛ پر از عجیبتری‌ها، طنز، اختاپوس‌های مصنوعی و آنگورا. مدتی بود که دلم می‌خواست این فیلم را ببینم و بالاخره فرصت پیش آمد. تیم برتون با هوشمندی کارگردانی کرده؛ یک زندگی‌نامه کوتاه که به اَد وود ادای احترام می‌کند—کارگردانی که اغلب به عنوان بدترین کارگردان تاریخ هالیوود شناخته می‌شود (اگرچه این عنوان توسط برخی کارگردانان بعدی قابل بحث است). من با...

ادای دینی صادقانه به مرد و آثارش؛ پر از عجیبتری‌ها، طنز، اختاپوس‌های مصنوعی و آنگورا. مدتی بود که دلم می‌خواست این فیلم را ببینم و بالاخره فرصت پیش آمد. تیم برتون با هوشمندی کارگردانی کرده؛ یک زندگی‌نامه کوتاه که به اَد وود ادای احترام می‌کند—کارگردانی که اغلب به عنوان بدترین کارگردان تاریخ هالیوود شناخته می‌شود (اگرچه این عنوان توسط برخی کارگردانان بعدی قابل بحث است). من با آثار اَد وود آشنا بودم و یکی دو تا از فیلم‌هایش را قبلاً دیده بودم، و می‌توانم تضمین کنم شهرت او بی‌دلیل نیست: فیلم‌ها تا حد ممکن آماتورگونه‌اند و اشتباهات و مشکلات به‌قدری زیادند که حتی مخاطب عام هم ناتوانی و ساده‌انگاری کارگردان را می‌دید. در اینجا روی این نکته زیاد مکث نمی‌کنم، فقط اضافه می‌کنم که فیلم روند ساخت «Glen or Glenda»، «Bride of the Monster» و «Plan 9 from Outer Space» را پوشش می‌دهد. مثل اکثر فیلم‌های برتون، نوعی غریبگی در اثر هست که در عین حال وفادارترین ادای احترام را به آثار اَد وود شکل می‌دهد. به‌طور ضمنی می‌توان همدلی یا تحسینی نسبت به این کارگردان دید؛ مردی که هرگز به موفقیت (دست‌کم از نوع مثبتش) نرسید، رؤیا و دیدی داشت اما توانایی اجرای آن را نداشت و با این حال دست نکشید. انتخاب جانی دپ برای نقش اصلی هوشمندانه بود. او به نقش‌های غیرمتعارف علاقه دارد و نقش وود را بسیار وفادارانه بازی کرد؛ خوش‌بینی سرسخت و کاملاً نابینای او را برجسته ساخت، همچنین عادتش به لباس پوشیدن شبیه زن‌ها و مشکلاتی که این موضوع در جدی گرفته شدنش ایجاد می‌کرد. در شخصیتش یک نوع فِتیِشِ غریب نسبت به پارچه‌های آنگورا هست که نمی‌دانم واقعی بوده یا نه، اما به خوبی در نقش جا می‌افتد. مارتین لاندو هم نقشی درخور بازی می‌کند؛ یک کهنه‌کار محترم که در نقش بِلا لوگوسی—بازیگر افسانه‌ای ژانر وحشت که در پایان عمر از سوی صنعت فراموش شد و با اعتیاد به مورفین و افسردگی دست‌وپنجه نرم کرد—عالی است. لیزا ماری هم نقش مایلا نورمی، بازیگر فنلاندی مشهور به خاطر شخصیت وامپایرا، را بازی می‌کند. سارا جسیکا پارکر نیز به‌عنوان نامزد وود نقشی بی‌نقص ایفا کرده است. جفری جونز نقش کریسول را که رسانه‌ای و آدم‌نما روحانی است خوب بازی می‌کند. بیل موری هم حضور کمی دارد اما هرگاه هست، عملکرد قابل قبولی ارائه می‌دهد. فیلم به‌خوبی به صورت سیاه‌وسفید فیلم‌برداری شده و این انتخاب به‌نظرم با روح و ساختار اثر بهتر هم‌خوانی دارد. شفافیت بصری زیبا و فیلم‌برداری بسیار هنرمندانه و از نظر سبک غنی است. اثر به‌خوبی با دشواری‌هایی که وود در ساخت و تبلیغ فیلم‌هایش داشت و آماتوری مطلقی که همراه آن بود بازی می‌کند؛ این هم خنده‌دار است و هم دل‌نشین. صحنه‌آرایی و طراحی لباس‌ها عالی و قابل‌باورند و بازسازی فیلم‌های اوریجینال با احترام انجام شده است. موسیقی متن هاوارد شور هم کار خودش را می‌کند و فضای عجیبی ولی لذت‌بخش به فیلم می‌بخشد. در پایان، لازم است درباره افتتاحیه و پایان‌بندی هم گفته شود که سبکی دارد که به‌طرز باشکوهی مناسب تولیدات ارزان‌قیمت وحشت آن زمان است.