فیلم Enter the Dragon 1973

آن روزهای خوبِ قدیم، برادرم—طرفدار پروپاقرص فیلم‌های کونگ‌فو—هر آخر هفته من را به سینمای افسانه‌ای State and Lake می‌برد تا همان فیلم‌های کم‌بودجهٔ هنرهای رزمی را ببینیم؛ فیلم‌هایی که بسیاری در جامعه آن زمان از دیدنشان رویگردان بودند، اما در محله‌های شهری آمریکا محبوبیت زیادی داشتند. در یکی از همان روزها، وقتی وسط ردیف در سینما نشسته بودم، برای اولین بار با مردی آشنا شدم...

آن روزهای خوبِ قدیم، برادرم—طرفدار پروپاقرص فیلم‌های کونگ‌فو—هر آخر هفته من را به سینمای افسانه‌ای State and Lake می‌برد تا همان فیلم‌های کم‌بودجهٔ هنرهای رزمی را ببینیم؛ فیلم‌هایی که بسیاری در جامعه آن زمان از دیدنشان رویگردان بودند، اما در محله‌های شهری آمریکا محبوبیت زیادی داشتند. در یکی از همان روزها، وقتی وسط ردیف در سینما نشسته بودم، برای اولین بار با مردی آشنا شدم که جای خودش را برای همیشه در قلبم باز کرد: استاد بزرگ جیت کون دو، بروس لی. بله، همین فیلم Enter the Dragon بود — شاهکار هنرهای رزمی و اثری که در فهرست ملی فیلم ثبت شده — که مرا دیوانه‌وار شیفتهٔ بروس لی کرد. بی‌پروا می‌گویم: من عاشق بروس لی‌ام، با تمام وجود. فراتر از این شیفتگی شخصی، به بررسی فیلم می‌پردازم. Enter the Dragon یک تریلر اکشنِ درخور توجه است و بروس لی در آن نقش «لی» را بازی می‌کند؛ یک مبارز شائولین فوق‌العاده که توسط مأمور اطلاعاتی بریتانیایی برای کمک فراخوانده می‌شود. این مأمور در حال تحقیق روی فعالیت‌های غیرقانونی رئیس تبهکاری به‌نام «هان» است؛ هان به قاچاق مواد مخدر، فحشا و چندین قتل قراردادی مظنون است. مأمور بریتانیایی از «لی» می‌خواهد در مسابقهٔ مشهور هنرهای رزمی که در جزیرهٔ خصوصی هان برگزار می‌شود شرکت کند تا شاید بتواند مدارکی جمع‌آوری کند که اتهامات علیه هان را تأیید کند. این پیشنهادی است که «لی» به‌سختی می‌تواند رد کند، خصوصاً چون محافظ هان، آقای اوهارا، همان کسی است که خواهر «لی» را کشته است. از آن‌جا داستان به‌سرعت پیش می‌رود و یکی از هیجان‌انگیزترین و پُرحرکت‌ترین آثار ژانر هنرهای رزمی را پدید می‌آورد. کارگردان توانا رابرت کلاوس از الهام‌گیرندگان بزرگ پیش از خود، به‌ویژه استودیوی شاو و فیلم‌های کلاسیکش، تأثیر پذیرفته است؛ آثاری مثل One-Armed Swordsman، Five Deadly Venoms و Come Drink With Me. بازیگران مکمل نیز شامل جان ساکسون در نقش روپر، قماربازی بدهکار به هان؛ جیم کلی در نقش ویلیامز، هم‌رزمی سابق روپر؛ و بتتی چونگ در نقش مأمور مخفی می‌ایند. در مسابقهٔ هنرهای رزمی است که «لی» با روپر، ویلیامز و چونگ آشنا می‌شود. فیلم در هر دو مکان ایالات متحده و هنگ‌کنگ می‌گذرد و تریلری است که تماشاگر را روی لبهٔ صندلی نگه می‌دارد؛ کارگردانی و بازی‌ها در آن بی‌نقص‌اند. طراحی مبارزات و بدل‌کاری‌ها تأثیرگذارند و صدای هر ضربهٔ بروس لی واکنش جسم و چهرهٔ تماشاگر را برمی‌انگیزد. واقعاً اثری است که ضربه‌زدنش حسابی محسوس است. نکتهٔ قابل‌ذکر این است که این فیلم به صورت دوبلهٔ انگلیسی عرضه شده؛ فیلم در اصل به زبان‌های ماندارین و کانتونی فیلم‌برداری شده است. در نگاهِ دیگر، در هنگ‌کنگ تحت ادارهٔ بریتانیا، «برثویت» به دنبال جذب خدمات کارشناس هنرهای رزمی «لی» است تا به مأموران در، فلانِ فعالیت‌های تبهکارانهٔ محلیِ «هان» کمک کند—هان مردی است که شبیه بازیگران شرور کلاسیکی همچون شخصیت‌های Dr. No به‌نظر می‌رسد. خوشبختانه هان یک تورنمنت در جزیره‌اش برگزار می‌کند که فرصتی مناسب برای زمین‌زدن او فراهم می‌آورد. اما هان ساده نیست و مزدورهایی مانند اوهارا و مبارزان قابلی چون روپر و ویلیامز را در کنار خود دارد. اگر پنجاه سال بعد بخواهیم خیلی سخت‌گیرانه قضاوت کنیم، شاید چندان منصفانه نباشد؛ آن زمان فیلم نوآورانه بود و نگاهی متفاوت به فرهنگی ارائه می‌داد که هالیوود کمتر به آن پرداخته بود. با این حال اکنون تماشایِ بعضی جنبه‌های فیلم ممکن است آزاردهنده باشد: تدوین نامنظم، مشکلات پیوستگی، و کارگردانی‌ای که چندان درخشان نیست. دیالوگ‌ها گاهی مصنوعی‌اند و هرچند بروس لی در حرکات چالاک است، او بازیگر بالغانه‌ای نیست. سایر بازیگران نیز چندان در حدِ انتظار نیستند و موسیقی لالو شیفرین هم خیلی «شرقی» به‌نظر نمی‌رسد؛ بنابراین بار اصلی فیلم بر دوش بدل‌کاری‌ها و نمایش‌های آکروباتیک است. این لحظات گاهی باشکوه و تأثیرگذارند و مهارت ستاره را نشان می‌دهند، اما کلِ اثر گاهی احساس ترکیبی از آثار کلاسیکی مثل Fu Manchu و The Man from U.N.C.L.E را القا می‌کند. شاید این حرف جسورانه باشد، اما به‌نظرم فیلم در ایجازش کمی ساده‌لوحانه و حالا از تاریخ مصرفش گذشته است. در مجموع، Enter the Dragon اثری برجسته در ژانرِ اکشن هنرهای رزمی است. من آن را فیلمی بسیار لذت‌بخش یافتم و به هر علاقه‌مند این ژانر قویاً توصیه‌اش می‌کنم. و در نهایت، نقد کوتاه دیگری: فیلمی واقعاً سرگرم‌کننده و پرتعلیق در ژانر هنرهای رزمی است که بروس لی مانند همیشه عملکرد عالی‌ای دارد. من معمولاً طرفدار پروپاقرص این ژانر نیستم، ولی این فیلم از ابتدا تا انتها کاملاً لذت‌بخش و جذاب بود. امتیاز: 4 از 5.