فیلم Dogville 2003

تجاوزگران و قاتلان ممکن است از دید شما قربانی باشند، اما من آن‌ها را سگ می‌نامم. و اگر مشغول لیس‌زدن استفراغ خود باشند، تنها راه متوقف‌کردن‌شان شلاق است. صحنه‌پردازی خلوت و مینیمال به‌شیوه‌ای شیک برای بازسازی فضای یک شهر کوچک استفاده شده که در آن زنی مرموز به‌نام گریس (نیکول کیدمن) از جنایتکارانی که او را تعقیب می‌کنند پنهان شده است. اهالی شهر در ابتدا تصمیم...

تجاوزگران و قاتلان ممکن است از دید شما قربانی باشند، اما من آن‌ها را سگ می‌نامم. و اگر مشغول لیس‌زدن استفراغ خود باشند، تنها راه متوقف‌کردن‌شان شلاق است. صحنه‌پردازی خلوت و مینیمال به‌شیوه‌ای شیک برای بازسازی فضای یک شهر کوچک استفاده شده که در آن زنی مرموز به‌نام گریس (نیکول کیدمن) از جنایتکارانی که او را تعقیب می‌کنند پنهان شده است. اهالی شهر در ابتدا تصمیم می‌گیرند از گریس محافظت کنند و در ازای آن او آشکارا برایشان کارهای یدی انجام می‌دهد تا قدردانی‌اش را نشان دهد. اما دیری نمی‌پاید که ساکنان داگ‌ویل چهرهٔ واقعی خود را نشان می‌دهند... یک نکته قطعی است: لارس فون تریر خوب بلد است دکمه‌های منتقدان و دوستداران سینما را فشار دهد. Dogville نمونهٔ بارزی بود؛ فیلمی که برخی منتقدان مطرح را به آن واداشت تا کارگردان را ضدآمریکایی — حتی ضدانسان — بدانند، در حالی که دیگران «دانمارکی بزرگ» را به‌عنوان یک نابغه و کارگردانی پرشور ستودند. واقعیت این است که تضمینی نیست Dogville برای هر بینندهٔ بار اول جذاب باشد. من شخصاً طرفدار فیلم هستم؛ از نظر شیوهٔ تولید جسورانه است و از نظر روایت به همان اندازه تلخ است که کارگردانانِ به‌اصطلاح «ضدانسان» مانند کوبریک یا گدار تولید کرده‌اند. کاستیِ صحنه‌پردازی که در آن می‌توانیم رفتار تمام ساکنان داگ‌ویل را در حین انجام کارهای‌شان ببینیم، کاملاً نشان می‌دهد که جایی برای پنهان‌شدن نیست؛ همهٔ حرکات و نادیده‌گرفتن‌های تلخ عیان است، ما همه در آن شریکیم. بازیگران برجسته‌ای گرد آمده‌اند؛ با جلوهٔ نیکول کیدمن (که هرگز این‌قدر زیبا و به‌عنوان بازیگر بهتر ظاهر نشده)، و پشتیبانی از سوی پل بتانی، استلان اسکارشگورد، لورن باکال، بن گازارا، پاتریشیا کلارکسون، جیمز کان، فیلیپ بیکر هال و دیگران که تمام توان‌شان را برای کارگردان گذاشته‌اند. اغلب فون تریر را متهم به زن‌ستیزی می‌کنند؛ من شخصاً این‌طور نمی‌بینمش، مخصوصاً وقتی که Dogville به اوج خردکننده‌اش می‌رسد. شاید می‌شد بیست دقیقه از زمان اجرا را کم کرد، اما باید گفت فون تریر در اینجا حتی یک فریم را هدر نمی‌دهد. شانس‌تان را امتحان کنید؛ یا این فیلم را دوست خواهید داشت یا از آن متنفر خواهید شد، یا تحسین خواهید کرد یا سرزنش، اما تردیدی نیست که هرگز تماشای Dogville را فراموش نخواهید کرد. ۹/۱۰ --- فکر می‌کنم این فیلم مورد علاقه‌ام از لارس فون تریر است. در فضایی با صحنه‌پردازی به‌طرز وهم‌انگیزی ساده که می‌خواهد شهری دهاتی در آمریکا را بازسازی کند، ورود «گریس» (نیکول کیدمن) را می‌بینیم. او با پوستین و پارچهٔ توری پوشیده است و آشکارا از چیزی یا کسی فرار می‌کند. کوتاه زمانی بعد، چند اوباش وارد شهر می‌شوند و کارتِ تماس‌شان را می‌گذارند، انگار برای روزی که او بازگردد... اهالی شهر ظاهراً مهربان‌اند—گرچه ترکیبی ناهمگون— و «تام» محلی (پل بتانی) کمی جذب او می‌شود. آیا او می‌تواند بماند؟ ابتدا کاری برایش پیدا نمی‌کنند، اما کم‌کم او را می‌پذیرند و او تبدیل به عضوی جدایی‌ناپذیر—تقریباً شیفته— از جامعهٔ آن‌ها می‌شود. دخالت‌های نسبتاً عجیب جوانی به‌نام «جیسون» (مایلز پورینتون) اوضاع را تیره می‌کند و او و معشوقِ هنوز ناتمامش تصمیم می‌گیرند وقت رفتن اوست. آیا اجازه خواهند داد برود؟ داستان گهگاه به‌شدت بی‌رحمانه است؛ خشونتِ رفتارِ روزافزونِ غیرانسانی با حضور بازیگرانی چون لورن باکال که حالتی تهدیدآمیز دارد، و نقش‌های مؤثر از بِلِر براون، بن گازارا و فیلیپ بیکر هال به‌روشنی نشان می‌دهد که ظاهر این شهر چقدر ساختگی است. کیدمن درخشان است؛ احتمالاً بهترین اجرای او را روی پرده دیده‌ام. او با بتانی شیمی قدرتمندی دارد و نورپردازی صحنه، کمبود لوکیشن‌ها و سادگی کلیِ تولید خیلی خوب عمل می‌کند تا پایانی که نگران بودم ممکن است من را راضی نکند—اما حقیقتاً راضی‌کننده است. ارزش تماشا دارد. بهترین و بدترین ویژگی‌های طبیعت انسانی را نشان می‌دهد—اما تأکید بسیار بیشتر بر جنبهٔ منفی آن است. --- هشدار: لو دادن داستان در دومین بار تماشای این فیلم، مطمئن شدم فون تریر برگمنِ قرن بیستم است. هیچ کارگردانِ معاصر دیگری تا این حد عمیق به روح انسان وارد نمی‌شود یا این‌چنین خلاقانه عمل نمی‌کند. و هیچ کارگردانی در ترجمهٔ بصری تا این حد جسور نبوده است. در این بازبینی برایم روشن شد که این داستان درواقع روایت زندگی زنی در یک رابطهٔ آزارگرانه است. شاید تا حدی از «Seeräuberjenny» پولی در اپرای سه‌پنی الهام گرفته شده باشد، یا شاید نه. با این حال، فیلمنامه همان چیزی است که ممکن است زنی تجربه کند: کشیده شدن به رابطه‌ای توسط مرد (یا شهری) ظاهراً فریبنده. در نهایت، وقتی رابطه تبدیل به بهره‌کشی و سپس آزار شود، او بی‌حس و تسلیم می‌گردد. برخی زنان هرگز از این مرحله رهایی نمی‌یابند. برخی موفق به فرار می‌شوند و بیشترِ آن‌هایی که فرار می‌کنند، توسط آزارگر به قتل می‌رسند. و عده‌ای هم در نهایت آزارگر را می‌کشند. شاید قتلِ آزارگر تنها راه خروج باشد.